Strona główna  /  Ogród i taras  /  Podziemnica zwyczajna – jak się pozbyć tego szkodnika?

Podziemnica zwyczajna – jak się pozbyć tego szkodnika?

Data publikacji: 2026-11-18
Szkodnik w ogrodzie

Podziemnica zwyczajna (Lasius flavus) zwykle nie wymaga tępienia. Żółtawe mrówki i niewielkie kopczyki na trawniku są częścią naturalnego środowiska, a interwencja ma sens dopiero wtedy, gdy kolonia niszczy darń, osłabia rośliny albo destabilizuje ścieżkę.

Czy podziemnica zwyczajna jest szkodnikiem?

Podziemnicę zwyczajną, nazywaną też mrówką łąkową, można rozpoznać po żółtawym ubarwieniu i niewielkim rozmiarze, zwykle około 2–4 mm. Buduje podziemne gniazda, a na powierzchni trawnika pozostawia płaskie kopczyki z ziemi lub piasku. Najczęściej wybiera miejsca suche, nasłonecznione i rzadziej koszone.

Sama obecność kolonii nie oznacza problemu. Mrówki drążą tunele, przez co poprawiają napowietrzenie i przepuszczalność gleby. Zjadają też drobne bezkręgowce oraz martwe szczątki organiczne. Kłopot może pojawić się wtedy, gdy jest ich bardzo dużo lub gdy chronią mszyce korzeniowe. W zamian za słodką spadź mrówki zabezpieczają te owady, a mszyce mogą osłabiać korzenie trawy i powodować jej żółknięcie.

Kiedy mrówki wymagają interwencji?

Przed wyborem metody oceń nie tylko liczbę kopczyków, ale też stan darni, roślin i pobliskich nawierzchni. Pomocne jest takie rozróżnienie:

Sytuacja Wpływ na ogród Działanie
Pojedyncze kopczyki, a trawa rośnie zdrowo Głównie problem estetyczny Rozgrabić ziemię i obserwować teren
Liczne kopczyki, rozluźniona lub odrywająca się darń Korzenie mogą mieć utrudniony dostęp do wody i składników Ograniczyć kolonię lub spróbować ją przesiedlić
Żółknięcie trawy, obecność mszyc korzeniowych Mszyce mogą pogarszać kondycję roślin W pierwszej kolejności zająć się mszycami i ocenić mrowisko
Puste przestrzenie pod ścieżką lub tarasem Nawierzchnia może stać się niestabilna Podjąć szybką, punktową interwencję

Jeśli problem ogranicza się do nieestetycznych kopczyków, zwykle wystarczy rozgrabić wyniesioną ziemię. Przy wczesnej reakcji trawnik najczęściej regeneruje się bez większych zabiegów. Gdy powstały łyse plamy, można spulchnić podłoże i dosiać trawę.

Duże kopce z igliwia i patyków mogą należeć do mrówki rudnicy, a nie do podziemnicy zwyczajnej. Rudnica jest objęta ochroną gatunkową, dlatego nie wolno jej zwalczać.

Jak pozbyć się podziemnicy bez niszczenia ogrodu?

Przesiedlenie kolonii

Najbardziej humanitarną metodą jest próba przeniesienia gniazda. Możesz wykorzystać odwróconą glinianą doniczkę wypełnioną suchą słomą, sianem lub trocinami. Ustaw ją bezpośrednio nad kopczykiem i obserwuj aktywność przez kilka dni.

Ta metoda nie zawsze kończy się powodzeniem. Do nowego miejsca musi przenieść się królowa, inaczej robotnice nie utworzą trwałej kolonii. Dobrym sygnałem jest sytuacja, w której mrówki zaczynają wynosić poczwarki i larwy do doniczki. Dopiero wtedy można przenieść ją w spokojne, oddalone od trawnika miejsce.

Postępuj w następującej kolejności:

  1. Ustaw odwróconą doniczkę nad aktywnym kopczykiem.
  2. Zapewnij w środku suche wypełnienie, które ułatwi mrówkom zbudowanie tymczasowego schronienia.
  3. Obserwuj, czy robotnice przenoszą poczwarki i czy aktywność koncentruje się w doniczce.
  4. Przenieś doniczkę wraz z zawartością w ustronne miejsce i pozostaw ją tam bez gwałtownego wysypywania kolonii.

Nie rozkopuj gniazda od razu. Takie działanie może rozproszyć robotnice, ale nie doprowadzi do przesiedlenia królowej.

Odstraszanie i bariery

Zapachowe bariery mogą zniechęcić mrówki do korzystania z określonego fragmentu trawnika lub ścieżki. Ich działanie jest zwykle krótkotrwałe, szczególnie po deszczu, dlatego wymagają powtarzania. Możesz wykorzystać:

  • Lawendę – posadzoną przy obrzeżach rabat i trawnika.
  • Miętę – najlepiej w pojemniku, ponieważ szybko się rozrasta.
  • Tymianek i nagietek – jako aromatyczne nasadzenia przy granicy problematycznego miejsca.
  • Cynamon lub ocet – stosowane punktowo na trasach mrówek, z dala od delikatnych roślin.

Ocet i cynamon nie usuwają całej kolonii. Mogą jedynie zakłócić szlak zapachowy i skłonić robotnice do zmiany trasy. Nie wylewaj dużej ilości octu na trawnik, ponieważ może uszkodzić trawę i mikroorganizmy glebowe.

Jak ograniczyć ryzyko ponownego osiedlenia?

Pielęgnacja nie gwarantuje, że mrówki znikną całkowicie, ale utrudnia im utrzymanie kopczyków i ogranicza dostęp do pożywienia. Pomagają następujące działania:

  • Regularnie koś trawnik i rozgrabiaj świeżo wyniesioną ziemię.
  • Podlewaj darń podczas dłuższej suszy, zgodnie z potrzebami trawnika.
  • Usuwaj z trawy okruchy, słodkie resztki i opadłe owoce.
  • Sprawdzaj rośliny, zwłaszcza ich podstawę i korzenie, pod kątem mszyc.
  • Naprawiaj zapadnięte fragmenty ścieżek i obserwuj puste przestrzenie pod nawierzchnią.

Jeśli na roślinach występują mszyce, samo odstraszanie mrówek może nie rozwiązać problemu. Najpierw ogranicz źródło spadzi, ponieważ właśnie ono utrzymuje kolonię w pobliżu rabaty.

Kiedy zastosować środek chemiczny?

Preparat owadobójczy powinien być ostatecznością, gdy kolonia powoduje realne szkody, przesiedlenie się nie udało, a metody ograniczające aktywność nie przyniosły rezultatu. Stosuj go punktowo, bez opryskiwania całej powierzchni trawnika. Zawsze przestrzegaj etykiety produktu i dawki podanej przez producenta.

Nie używaj takich środków w pobliżu ziół, warzyw, owoców ani miejsc, do których mają dostęp dzieci i zwierzęta. Preparat nie powinien trafiać do zbiorników wodnych ani na rośliny kwitnące odwiedzane przez owady zapylające. Przy dużej kolonii, problemie obejmującym fundamenty lub niestabilnej nawierzchni lepiej skonsultować sposób działania ze specjalistą.

Najrozsądniejsza odpowiedź na pytanie „podziemnica zwyczajna – jak się pozbyć?” brzmi: najpierw rozgrabić kopczyki i ocenić szkody, potem spróbować przesiedlenia albo odstraszania, a chemię zostawić wyłącznie na sytuacje, w których kolonia rzeczywiście zagraża trawnikowi lub nawierzchni.

Redakcja 79level.pl

79level to praktyczny poradnik o domu. Podpowiadamy, jak urządzić wnętrza i dobrać meble, zaplanować remont i budowę oraz wybrać rozwiązania grzewcze i energetyczne. Doradzamy, jak zadbać o ogród i taras. Dzielimy się też sprawdzonymi sposobami na porządki i pozbycie się szkodników, takich jak mole czy pająki.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?