Rój pszczół najlepiej pozostawić w spokoju i zgłosić lokalnemu pszczelarzowi. Nie próbuj go strącać, polewać wodą ani spryskiwać chemią. Zachowaj dystans, odsuń dzieci i zwierzęta, a po straż pożarną dzwoń tylko wtedy, gdy owady stwarzają bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Czy to na pewno rój pszczół?
Rój pszczół to zwykle zwarty, wiszący kłąb owadów, przypominający kroplę lub gruszkę. Nie ma jeszcze widocznych plastrów i często osiada na gałęzi, ogrodzeniu, elewacji albo innym punkcie zaczepienia. Powstaje w czasie rójki, czyli naturalnego procesu, podczas którego część rodziny opuszcza dotychczasowe gniazdo i szuka nowego miejsca.
Osy i szerszenie nie tworzą takiego kłębu. Ich obecność najczęściej zdradza papierowe gniazdo pod okapem, w szczelinie ściany, na poddaszu lub w ziemi. Rozpoznanie ma znaczenie, ponieważ rój pszczół powinien przejąć pszczelarz, a gniazdo os lub szerszeni – specjalistyczna firma zajmująca się dezynsekcją.
| Cecha | Rój pszczół | Gniazdo os lub szerszeni |
|---|---|---|
| Wygląd | Zwarta, ruchliwa masa owadów, zwykle bez plastrów | Papierowa, szara lub brunatna konstrukcja przy ścianie, pod dachem albo w ziemi |
| Zachowanie | Pszczoły są zwykle spokojniejsze, ponieważ nie bronią jeszcze gniazda | Owady mogą szybko reagować na zbliżenie i bronić kolonii |
| Właściwy specjalista | Pszczelarz, który może bezpiecznie przejąć rój | Firma dezynsekcyjna, szczególnie gdy gniazdo znajduje się w ścianie lub trudno dostępnym miejscu |
Co zrobić po zauważeniu roju?
Rój nie musi od razu oznaczać zagrożenia. Pszczoły w takim kłębie zwykle mają zapasy pokarmu i nie bronią jeszcze plastrów ani larw. Mimo to nie należy sprawdzać ich reakcji z bliska. Wystarczy gwałtowny ruch, uderzenie w kłąb albo przypadkowe przygniecenie owada, aby zwiększyć ryzyko użądlenia.
Postępuj według prostego schematu:
- Zabezpiecz teren – odejdź kilka metrów od roju, nie machaj rękami i nie hałasuj. Odsuń dzieci, osoby uczulone oraz zwierzęta.
- Znajdź kontakt do pszczelarza – zapytaj w lokalnym kole pszczelarskim, urzędzie gminy lub poszukaj pszczelarza zajmującego się odbiorem rojów w okolicy.
- Zadzwoń i opisz sytuację – podaj dokładną lokalizację, wielkość kłębu oraz informację, czy rój znajduje się przy wejściu, placu zabaw albo innym często używanym miejscu.
- Czekaj w bezpiecznym miejscu – obserwuj rój z dystansu i nie próbuj przyspieszać jego odlotu. Pszczelarz oceni, czy może go przejąć bez szkody dla owadów.
Nie używaj na rój żadnych środków owadobójczych. Chemia może zabić pszczoły, sprowokować ich obronę i narazić domowników na kontakt z preparatem. Nie stosuj także wody, dymu, ognia ani narzędzi do strącania kłębu.
Kiedy dzwonić po straż pożarną?
Państwowa Straż Pożarna nie jest standardową usługą do usuwania rojów z prywatnych posesji. Zgłoszenie jest uzasadnione przede wszystkim wtedy, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, na przykład rój znajduje się przy wejściu do szkoły, szpitala lub w miejscu, którego nie można zabezpieczyć, a w pobliżu są osoby szczególnie narażone.
Jeśli rój znajduje się w ogrodzie lub na elewacji domu i można odgrodzić teren, właściwym pierwszym kontaktem pozostaje pszczelarz. W razie wątpliwości dyspozytor oceni zgłoszenie i wskaże dalsze postępowanie. Nie należy wzywać strażaków wyłącznie po to, aby usunęli rój, który nie stwarza pilnego zagrożenia.
Dlaczego nie usuwać roju samodzielnie?
Strącanie kłębu kijem, miotłą lub parasolem może gwałtownie rozproszyć pszczoły i sprowokować użądlenia. Podobne ryzyko wiąże się z polewaniem wodą oraz próbą przeniesienia roju do wiadra lub worka. Bez odpowiedniego ubrania ochronnego i doświadczenia trudno przewidzieć reakcję owadów, zwłaszcza gdy rój znajduje się wysoko albo przy ruchliwej ścieżce.
Nie należy też zakładać, że każda skupiona grupa owadów to spokojny rój. Jeśli pszczoły zaczęły budować plastry w ścianie, na poddaszu lub w elewacji, nie jest to już tymczasowy kłąb. Taką kolonię powinien usunąć specjalista, który potrafi bezpiecznie dotrzeć do gniazda i ocenić, czy można przenieść owady bez uszkodzenia budynku.
Pszczoły miodne są pożytecznymi zapylaczami, dlatego pszczelarze często chętnie odbierają roje, szczególnie gdy mają do nich łatwy dostęp. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko dla ludzi i pozwala zachować rodzinę pszczelą. Rój może też odlecieć sam po kilku godzinach lub dniach, gdy zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo. Do tego czasu najbezpieczniej jest zostawić go w spokoju i utrzymać zabezpieczony obszar.
Zachowaj dystans, nie ingeruj w kłąb i skontaktuj się z pszczelarzem. To najbezpieczniejszy sposób, gdy szukasz odpowiedzi na pytanie, jak usunąć rój pszczół bez narażania ludzi i owadów.
